Әдеп кодексі

«Нұрай» МКҚК-ның   2020 жылғы

«__19_»__қазан__ № _21- нқ_

бұйрығына  қосымша

Әдеп кодексі

«Нұрай» МКҚК

ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕ

  1. Осы кодекс ____________ (бұдан әрі — Кодекс) Қазақстан Республикасы заңнамасының ережелеріне сәйкес Халықаралық Еңбек Ұйымының, Жарғының және басқа ішкі құжаттардың талаптарын ескере отырып әзірленген және ұйым қызметкерлерін басқаратын ережелер мен қағидалардың жиынтығы болып табылады.
  2. Осы Кодекстің мақсаты – Ұйымдағы корпоративтік мәдениетті дамыту және мінез-құлықтың ең жақсы тәжірибелерін қолдану арқылы мүдделі тараптармен тиімді өзара әрекеттесуді қалыптастыру.
  3. Ұйымдағы лауазымды адамдармен және қызметкерлермен, басқа да мүдделі тараптармен қарым-қатынас кезінде осы Кодекстің талаптарын стратегиялық маңызды және Ұйымның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлері кезіктіретін, сондай-ақ күнделікті жағдайларда шешімдер қабылдау үшін қабылдайды және сақтайды.
  4. Осы Кодексте келесі ұғымдар мен терминдер қолданылады:

Этика — лауазымды адамдар мен қызметкерлерді өз қызметінде басқаратын этикалық қағидалар мен іскери жүріс-тұрыс нормаларының жиынтығы;

Мүдделі тұлға — заңдар мен Жарғыда көзделген құқықтарды жүзеге асыратын тұлға;

Мүдделер қақтығысы — қызметкердің немесе лауазымды адамның жеке мүдделері оның міндеттерін бейтарап орындауына әсер етуі мүмкін жағдай;

Қызметкер — бұл еңбек қатынастарында тұрған және еңбек шарты бойынша жұмысты тікелей орындайтын адам.

1-тарау. ҚҰНДЫЛЫҚТАР ЖӘНЕ ЭТИКАЛЫҚ ПРИНЦИПТЕР

  1. Негізгі корпоративті құндылықтар:
  2. Меритократия: әркімнің үлесі мен жетістіктерін бағалаудағы әділдік пен объективтілік.
  3. Құрмет: басқа топ мүшелеріне құрметпен қарау.
  4. Адалдық: серіктестеріңізге адал болу.
  5. Ашықтық: байланыстар мен серіктестерге ашықтық.
  6. Командалық рух: бірлескен іс-шаралар нәтижесінде жақсы нәтижелерге қол жеткізу үшін ынтымақтастық.
  7. Сенім: өзара көмек пен сенім мәдениетін ұстану.
  8. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік.
    1. Ұйым қызметі этикалық талаптар мен тәртіп ережелерін сақтауға негізделген ұйым мен барлық мүдделі тараптар арасындағы қатынастарға негізделген. Өзара міндеттемелрді орындау – сындарлы жұмыстардың алғышарты.

2-тарау. ЭТИКАЛЫҚ ҚАТЫНАС

2.1. Ұйымның лауазымды адамдары мен қызметкерлері

2.1.1. Ұйым өзіне келесі міндеттемелерді алады:

  • адам құқықтарының сақталуы мен құрметтелуін қамтамасыз етеді;
  • мүдделі тараптармен барлық қарым-қатынастарының өзара тиімді болуын қамтамасыз етуге тырысады;
  • қызметкерлерді оқыту және біліктілігін арттыру бағдарламаларына сәйкес өзін-өзі тәрбиелеуге және кәсіби өсуге ұмтылатын қызметкерлердің кәсіби дамуына тең жағдайлар жасайды;
  • жұмысшыларға біліктілігі деңгейіне, орындалатын жұмыстың күрделілігі мен сапасына байланысты жұмыс үшін сыйақы төлеуді қамтамасыз етеді;
  • нәсілдік, діне, этникалық, жыныстық, жастық, саяси және бсқа белгілер бойынша кемсітуге жол бермейді; кадрларды іріктеу және жоғарылату тек біліктілік талаптарына сәйкестік негізінде, кәсіптік қабілеттерін, білімі мен дағдыларын ескере отырып жүзеге асырылады;
  • қолданыстағы заңнамаға сәйкес қызметкерлердің қауіпсіздігі мен денсаулығын қамтамасыз ету үшін барлық шараларды қабылдайды, сонымен қатар қызметкерлерге қауіпсіз еңбек жағдайларын жасайды;
  • заңнамада және ішкі құжаттарда белгіленген шекте құпия ақпаратты жария етпеуді қамтамасыз етеді;
  • жанжалдар туындаған кезде лауазымды адамдар мен қызметкерлер арасындағы ашық және құпия диалог үшін жағдай жасайды, еңбек даулары мен қақтығыстардың алдын алу / болдырмау бойынша алдын-алу шараларын қолданады, миация рәсімдерін қолданады;
  • іске асыруда оң нәтиже беретін қызметкерлердің бастамалық идеялары мен ұсыныстарын бағалайды және көтермелейді;
  • жекелеген лауазымды адамдар мен қызметкерлерге заңды негіздерден басқа кез-келген артықшылықтар мен жеңілдіктер беруге, бәріне бірдей мүмкіндіктер міндетті түрде берілуіне жол бермейді;
  • осы процестің кез келген сатысында мүдделер қақтығысынан босатылған шешімдер қабылдауға жауапкершілікті лауазымды адамнан бастап шешім қабылдаған кез келген қызметкерге дейін көтереді.

2.3. Мемлекеттік органдар

2.3.1. Ұйымның мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылы Қазақстан Республикасы заңнамасының, Жарғының, осы Кодекстің және басқа ішкі құжаттардың талаптарына сәйкес тараптардың тәуелсіздігі негізінде, мемлекеттік органдар тарапынан да, лауазымды адамдар тарапынан да және жұмысшылар тарапынан сыбайлас жемқорлықтың және өзге де заңсыз әрекеттердің алдын алу қағидаттарын сақтай отырып жүзеге асырылады.

3-тарау. ҰЙЫМДАҒЫ ЛАУАЗЫМДЫ ТҰЛҒАЛАР МЕН ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІНІҢ МІНДЕТТЕРІ

3.1. Ұйымның лауазымды адамдары мен қызметкерлері:

  • Мемлекеттік рәміздерге  — Мемлекеттік Туға, Мемлекеттік Елтаңбаға, Мемлекеттік Гимнге құрметпен қарайды;
  • Жалпы қабылданған моральдық – этикалық нормаларды сақтау, мемлекеттік тілді, салт дәстүрді құрметтеу;
  • Сыпайы және дұрыс болу
  • Немқұрайлылық пен дөрекілікке төзбеушілік;
  • Әріптестеріне қолдау мен көмек көрсету;
  • Көмек көрсетілгені үщін әрдайым ауызша алғыс айтыңыз;

3.2. Ұйымның  лауазымды адамдары мен қызметкерлері келесі міндеттерді алады:

  • осы Кодексте белгіленген  этикалық талаптар мен өзін-өзі ұстау ережелерін мұқият зерделеу, түсіну және адал орындау;
  • өзінің қызметтік функциялары мен міндеттерін адал , кәсіби, тиімді және бейтарап орындауға ;
  • мәртебесі мен лауазымына қарамастан, қабылданған міндеттемелер үшін жауап беруге;
  • Этика қағидаларын және өзін-өзі ұстау ережелерін бұзу мәселелері бойынша бұзушыларды тергеуге мектесу;
  • басқа және жеке заңды тұлғаларға олардың қадір қасиеті мен абыройына әсер етуі мүмкін,тікілей рнемесе жанама түрде сипаттама бермеу, олардың ар-намысы, қадір-қасиеті мен беделін, соның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарына әлеуметтік желілер арқылыорғау үшін сот ісін жүргізуге әкеп соқтыруы керек;
  • Қазақстан республикасының заңнамасының талаптарына сәйкес келетін басқару шешімдерін қабылдауға;
  • мысал арқылы Кодекстің талаптарына адалдығын көрсету;
  • бағынушылар арасында корпаративті рухты қалыптастыруға уақыт бөлу, Ұйымның жалпы мессиясымен, құндылықтарымен және қағидаларымен біріктірілген командаға топ құру;
  • бағынушыларға кеңес беру және топ құру;
  • шешім қабылдаған кезде ашықтық пен ибейтараптық принциптерін басшылыққа алу керек;
  • құпиялылық стандарттарын бұзбай, шешімдер мен актілерді Ұйымның ішкі құжаттарын ескере отырып,уақытылы нақты ақпарат беру;
  • Ұйым қызметкерлері этикалық талаптар мен өзін-өзі ұстау ережерінің сақталмауы туралы алаңдаушылық білдіретінмінез-құлық мәдениетін тәрбиелеу.мысал ретінде  этика мен өзін-өзі ұстауережелерін стануға шақырамыз;
  • еңбек тәртібін сақтауға;
  • жұмыс орнында еңбек қауіпсіздігі мен қорғанысы, өрт қауіпсіздігі,  өндірістік қауіпсіздік және өндірістік санитария талаптарын сақтауға;
  • мүлкіңізге мұқият қарау;
  • жұмыс берушіге адамдардың өмірі мен денсаулығына, жұмыс беруші мен қызметкерлердің мүлкінің қауіпсіздігіне қауіп төндіретін жағдай туралы, сондай-ақ тоқтап қалу жағдайлары туралы хабарлауға;
  • мемлекеттік құпияларды қарайтын, қызметтік, коммерциялық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияларды құрайтын, оған өзінің қызметтік міндеттерін орындауға байланысты белгілі болған мәліметтерді жарияламауға;
  • жұмыс берушіге келтірілген зиянды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектерде өтуге;
  • өз құзыреті шегінде Ұйымдағы сыбайлас жемқорлық заңнамасының нормаларын сақтауды қамтамасыз ету;
  • өз қызметінде Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлық заңнамасының нормаларын сақтауды қамтамасыз ету;
  • сыбайлас жеқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бойынша шаралар қабылдау;
  • ұйым қызметінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастырады және олардың орындалуын қамтамасыз ету;
  • ұйым қызметкерлерін жүктелген міндеттемелердің адал орындалуын қамтамасыз ету;
  • ұйымда мемлекеттік сатып алу процедураларын қатаң Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүргізуді қамтамасыз ету;
  • қамқоршылық кеңеспен бірге, студенттердің ата-аналары, көпшілік алдыында, оның ішінде бюджеттік және бюджеттен тыс қорлардың шығыстары, сондай-ақ Ұйымның қаржылық-шаруашылық қызметі туралы есеп беру кездесулерін өткізуге;
  • Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының талаптарын ескере отырып, тарифтер мен штат кестесін Ұйымның ресми интернет-ресурстары жариялауды қамтамасыз ету;
  • Жұмыс беррушімен іссапармен, жоғары тұрған органдарға өтініштермен, сондай-ақ бұқаралық  ақпарат құралдарындағы жазбалармен жазбаша келісу.

4-тарау. МІНЕЗ ЕРЕЖЕЛЕРІ

4.1. Корпаративтік мәдениет

4.1.1.Ұйым қызметкерлері этика кодексінің талаптарын ескере отырып, ұйымдағы  корпоративті мәдениетті дамытуға үлес қосуы керек, басқа әріптестерімен этика қағидалары, іскерлік қатынастардың қабылданғанережелері туралы білімдерін ортаға салып, этика талаптарын сақтай отырып және құқық бұзушылықтардың алдын алады.

  • Ұйым қызметкерлері корпоративті рухты қалыптастыруы және Кодекстің талаптарын келсі жолдармен сақтауы керек:
  • қарамағындағылармен жеке түсіндіру кездесулері;
  • өзіңіздің жеке мысалыңыз, яғни сіздің мінез-құлқыңызды қызметкерлерге үлгі ретінде қолдану;
  • Комплаенс – бұл жұмыс орнында тиімділіктің болуы қажет екендігі туралы жалпы түсініктің болуын қамтамасыз етіңіз.
    • Ұйым қызметкерлері өздерінің қызметтік міндеттері кезінде іскери киім ережелерін ұстануы керек.
    • Ұйым қызметкерлері келіссөздер кезінде дұрыс және құрметпен сөйлеуі керек.
    • Ұйымның барлық қызметкерлері корпоративті ойын-сауық немесе спорттық шараларға қатыса алады. Сондай-ақ, олар іс-шараларды өткізу туралы өздері ұсыныстар жасай алады, олардың мақсаты қызметкерлер арасында корпоративті рухты арттыру болып табылады.
    • Ұйым қызметкерлері Ұйымның құжат айналымы туралы ережелерін сақтауға және барлық қажетті құжаттаманы тәртіпте ұстауға міндетті. Барлық жұмысшылар жұмыс орнын ұқыпты және көрнекті ұстауы керек.
  • Көпшілікпен қарым-қатынас

4.2.1. Ұйым қоғаммен және бұқаралық ақпарат құралдарымен қарым-қатынаста жоғары этикалық талаптардың сақталуын қамтамасыз етеді. Ұйым басшылардың, оның ақпараттық-жарнамалық материалдарының немесе өзге де қоғаммен байланыс іс-шараларында жалған ақпаратты таратуға, фактілерді жасыруға және / немесе бұрмалауға жол бермейді.

4.2.2. Бұқаралық ақпарат құралдарында, оның ішінде әлеуметтік желілерде көпшілік алдында сөз сөйлеу, Ұйым оқиғаларына түсініктеме беру немесе Ұйым атынан кез-келген мәлімдеме жасау құқығы жұмыс берушімен келісе отырып, Ұйымның уәкілетті лауазымды адамдары мен қызметкерлеріне ғана құқылы.

4.2.3. Ұйым атынан сөйлеген кезде қызметкерлер кәсіби мінез-құлық пен әдептің жалпыға бірдей қабылданған стандарттарын сақтауы, тек сенімді ақпарат таратуы, сонымен қатар әлеуметтік, нәсілдік және ұлтаралық араздықты қоздыратын ақпараттың таралуына жол бермеуі керек.

4.2.4.Ұйымның лауазымды адамдары мен қызметкерлері ұйымның қызметіне қатысты өз пікірлерін көпшілік алдында білдірмеуі керек, егер ол:

  • Университет қызметінің негізгі бағыттарына сәйкес келмейді;
  • Университеттің ресми ақпаратын ашады;
  • Университеттің лауазымды тұлғаларына бағытталған этикалық емес мәлімдемелерден тұрады.
    • Бақылау шаралары

4.3.1. Ұйым қызметкерлері Кодекс талаптарын қатаң сақтауға және талаптардың бұзылғандығы туралы хабарлауға міндетті.

4.3.2. Стратиялық мақсаттарға жету үшін Ұйым қызметкерлері іскерлік шешімдерді іргелі құндылықтар мен әдеп қағидаларын ескере отырып  қабылдайды және  оларға жүктелген міндеттердің орындалуына толық жауап береді.

4.3.3. Ұйымның тиісті қызметкерлері өз құзыретіне сәйкес ( этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөнінде уәкілдер) этика талаптарын бұзумен байланысты мәселелерге жауап беруге міндетті:

  • Жағдайды түзету және кемшіліктерді жою бойынша уақытылы  шаралар қабылдау;
  • Заңнамада белгіленген тәртіппен тиімді тәртіптік шараларды қабылдау /ұсыну;
  • Тиісті құрылымдылық бөлімшелермен / органдармен консультациялар өткізу , оларға қажетті ақпаратты беру.

Бұл әрекеттер ішкі рәсімдерге сәйкес рәсімделуі керек.

4.3.4. Ұйым қызметкерлерді көтермелейді және жақсарту бойынша кез-келген сындарлы ұсыныстарға оң көзқараспен қарайды.

4.3.5. Кодекс талаптарына және / немесе жұмыс барысында туындаған этикалық мәселелерге, сондай-ақ Кодекстің талаптарын бұзу, сыбайлас жемқорлық және басқа заңсыз әрекеттер фактілері бойынша сұрақтар бойынша Ұйымның лауазымды адамдары мен қызметкерлері, сондай-ақ мүдделі адамдар байланысуға құқылы:

  • Тікелей менеджерге, этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі омбудсменге;
  • Ұйым қызметкерлері бұзушылықтардың мән-жайларын анықтаған жағдайда, бекітілген этика талаптары, шешім қабылдау үшін материалдар кадрлар бөліміне қарауға жіберіледі.

5-тарау. ӘДЕП ПЕН СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ИНСТИТУТ.

5.1.Этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілдің құқықтары мен міндеттері.

Әдеп жөніндегі уәкілдері Ұйым басшысы 2 жылда бір рет тағайындайды.

Этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі омбудсменнің негізгі функциялары – Кодекс ережелерінің сақталмауы туралы ақпарат жинау, қызметкерлер мен лауазымды адамдарға Кодекстің ережелері бойынша кеңес беру, Кодекс ережелерін бұзу туралы дауларды қозғау және оларға қатысу.

5.2.Этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілдің: келіп түскен өтініштер негізінде  де, өз бастамалары бойынша да Кодекстің бұзушылықтарын анықтау рәсімдерін бастауға;

Кодекске сәйкес келмеу мәселелері бойынша қызметкерлерге, лауазымды адамдарға жеке жүгінуге;

Қызметкерлерге,лауазымды адамдарға Кодекстің ережелерін түсіндіру және түсіндіруді қамтамасыз ету.

5.3. Этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкіл:

Кодекстің талаптарын бұзу туралы дауларды қарау процедуралары кезеңінде, осындай істерді қараудың басталуына байланысты оларды мәжбүрлеп жұмыстан шығару жағдайлары туындаған кезде қызметкерлерді қорғауды қамтамасыз етуге;

Кодекске сәйкес келмейтін әселелерді қарауға қатысу;

Қызметкерлерден, лауазымды адамдардан, сондай-ақ іскери серіктестерден және мүдделі тараптардан Кодекстің ережелерін сақтамау туралы сұраныстарының есебін жүргізуге;

5 (Бес) жұмыс күні ішінде Ұйым қызметкерлеріне олардың талаптары  бойынша Кодекс ережелеріне түсініктемелер береді;

Кодекс сақтамау туралы дауларды шешуде тәелсіздік пен бейтараптықты сақтауға;

Кодес ережелерін бұзу туралы өтініш білдірген қызметкерлердің, лауазымды тұлғаның жасырын болуын қамтамасыз ету.

6-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ

6.1.Ұйымның менеджменттің жаңарту және жітілдіру мақсатында ол осы Кодекстің талаптарын қайта қарайды және жетілдіреді, олардың іс жүзінде қаншалықты жүзеге асыралатындығын талдайды, қажет болған жағдайды мүдделі тараптардың ұсыныстары мен ұсынымдарын ескере отырып, оған өзгерістер және немесе толықтырушылар енгізеді.

6.2. Кодекстің іске асырылуын іс жүзінде қолдану үшін қажет ұсыныстарды қарау үшін ұсынуға және белгіленген тәртіппен бекітуге болады.

7-тарау. ЖАУАПКЕРШІЛІК

7.1. Тараптар Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына, еңбек шартына, осы Кодекске, сондай-ақ жұмыс беруші анықтаған шешімдер мен актілерге сәйкес жауап береді.